Những ngày gần đây, người dân và khách du lịch đi trên tuyến đường bao biển Trần Quốc Nghiễn từ cột đồng hồ (phường Hồng Gai) đến Quảng trường 30 tháng 10 (phường Hạ Long) bất ngờ nhìn thấy nhóm 3 chiếc thuyền buồm neo đậu trên mặt biển ven bờ vịnh Hạ Long.
Đây là những chiếc thuyền buồm ba vách chạy ngược gió độc đáo của Quảng Ninh. Thuyền được đóng bằng gỗ sơn màu nâu, trong đó nổi bật nhất là 2 cánh buồm màu đỏ tạo thành sắc thái đối lập trên mặt biển vịnh Hạ Long, thu hút sự chú ý của nhiều người.
Đây là một trong những kiểu thuyền buồm độc đáo, là nét độc đáo của ngư dân làng chài cổ trên vịnh Hạ Long. Hiện tại mẫu thuyền buồm này chỉ được nhìn thấy trong khuôn viên tầng 1 của Bảo tàng Quảng Ninh. Chiếc thuyền buồm neo đậu ngay tại vị trí trung tâm đông người qua lại nên thu hút được người đi ngang qua, đặc biệt là khách du lịch quốc tế. "Trước khi đến Việt Nam tôi đã tìm hiểu rất nhiều về vịnh Hạ Long. Trong đó có văn hóa và con người ở nơi đây, hình ảnh ngư dân trên những con thuyền đánh cá. Tôi rất bất ngờ khi bắt gặp và được biết đây là hình mẫu thuyền buồm cổ của người dân chài ngày xưa", du khách đến từ Pháp chia sẻ.
Theo tìm hiểu của PV Tiền Phong, 3 chiếc thuyền trên là sản phẩm do một nghệ nhân đóng, lấy nguyên theo hình mẫu thuyền buồm cổ.
Đây là kiểu thuyền buồm chạy ngược gió.
Khi thuyền chạy xuôi gió, vật buồm kiểu cánh tiên. Khi thuyền chạy ngang gió, cột buồm kiểu pha chằng. Cột vát 2 buồm khi thuyền chạy ngược nước, ngược gió.
Khi gió lên, người lái thuyền phải gò sát dây lèo buồm sau, ở phía lái vào một bên mạn thuyền cho buồm căng lên, hơi chéo góc hướng về cánh buồm phía trước đã được thả hơi chùng. Gió đập vào cánh buồm sau vốn rất căng nên bật lại đập ngược về cánh buồm trước tạo thành sức đẩy con thuyền tiến lên. Con thuyền sẽ chạy vát nghiêng về bên không có gió, tiến lên theo đường chữ “Chi”. Đặc thù của những chiếc thuyền 3 vách này là có phần mái che đặt ở giữa thuyền được đan bằng tre.
Một số người dân sinh sống ven bờ vịnh Hạ Long chia sẻ đã từ rất lâu mới được nhìn thấy hình ảnh chiếc thuyền buồm lướt sóng trên mặt nước.
Hiện những người đóng và điều khiển được loại thuyền này không còn nhiều. Từ những năm 1990, mở cửa khẩu, máy móc, cơ giới tràn về Việt Nam, người dân chuyển dần sang đóng thuyền gắn động cơ, cánh buồm ba vách dần mất đi. Giờ đây, thuyền 3 vách không có ai đặt hàng đóng nữa.
