Quá trình hình thành El Nino năm 2026 tương đối nhanh
Tại họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường sáng 17/6, đại diện Cục Khí tượng Thủy văn cho biết, các mô hình dự báo khí hậu trong nước và quốc tế cho thấy El Nino gần như chắc chắn sẽ duy trì từ tháng 6/2026, tiếp tục mạnh lên trong nửa cuối năm 2026 và có khả năng kéo dài sang đầu năm 2027. Đáng lưu ý, xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh hiện được đánh giá ở mức khoảng 60-65%.
Quá trình hình thành El Nino năm 2026 diễn ra tương đối nhanh. Theo số liệu quan trắc, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 đã đạt ngưỡng +0,5°C vào tháng 5 và tăng lên khoảng +0,7°C vào đầu tháng 6, cho thấy El Nino đã chính thức hình thành.
So với diễn biến thông thường, thời gian chuyển từ trạng thái trung tính sang El Nino được đánh giá là khá ngắn, phản ánh sự ấm lên nhanh của vùng trung tâm Thái Bình Dương và sự tương tác thuận lợi giữa đại dương và khí quyển. Đây là điều kiện thuận lợi để El Nino tiếp tục phát triển mạnh trong thời gian tới.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy sự khác biệt so với nhiệt độ trung bình của bề mặt biển tại xích đạo ở Thái Bình Dương vùng nhiệt đới (được mô tả bằng nhiều sắc độ đỏ và cam khác nhau) trong tuần đầu tiên của tháng 6 năm 2026, so với mức cơ sở được sử dụng bởi Cơ quan Giám sát Rạn san hô của NOAA. (Nguồn ảnh: NOAA Satellites).
Khả năng phát triển thành El Nino rất mạnh và những nguy cơ đối với Việt Nam
Bà Đặng Thanh Mai - đại diện Cục Khí tượng Thủy văn thông tin, các dự báo hiện nay cho thấy El Nino đã hình thành và duy trì từ tháng 6/2026, tiếp tục mạnh thêm từ nay đến cuối năm 2026 và có thể kéo dài sang đầu năm 2027. Hiện nay, xác suất xuất hiện El Nino với cường độ rất mạnh là khoảng 60-65%, có diễn biến tương tự El Nino năm 2023 và có cường độ tương đương sự kiện El Nino 2015-2016, đồng thời có thể nằm trong nhóm các đợt El Nino mạnh nhất kể từ năm 1950.
Nếu kịch bản này xảy ra, Việt Nam có nguy cơ đối mặt với nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm, số đợt không khí lạnh giảm, lượng mưa thiếu hụt trên diện rộng, đặc biệt tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong các tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027.
Mặc dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến Việt Nam thường ít hơn trong các năm El Nino, nhưng vẫn có thể xuất hiện các cơn bão rất mạnh và gây thiệt hại lớn. Vì vậy, không thể chủ quan với nguy cơ thiên tai trong thời gian tới.
Bà Đặng Thanh Mai - đại diện Cục Khí tượng Thủy văn cho biết, xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh hiện ở mức 60-65%, với diễn biến được đánh giá tương đồng sự kiện 2015-2016, một trong những đợt mạnh nhất kể từ năm 1950. Ảnh: TG.
Nguy cơ của El Nino đến thời tiết, khí hậu Việt Nam trong những tháng tới
Theo dự báo nền nhiệt độ tại các khu vực trên phạm vi toàn quốc trong các tháng cuối năm 2026 sẽ cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5°C; riêng giai đoạn tháng 10-12/2026 nhiệt độ có thể cao hơn từ 1,0-2,0°C. Do vậy, trong các tháng còn lại của mùa hè năm 2026, khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ có khả năng xuất hiện nhiều đợt nắng nóng hơn trung bình nhiều năm và có thể ghi nhận các giá trị nhiệt độ vượt lịch sử.
Bên cạnh đó, El Nino thường gây thiếu hụt lượng mưa trên hầu hết các vùng của cả nước, phổ biến từ 25-50%, rõ rệt nhất tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Vì thế, nguy cơ xảy ra khô hạn cục bộ hoặc trên diện rộng là rất cao, đặc biệt tại những khu vực có nhu cầu sử dụng nước lớn cho sản xuất và sinh hoạt.
El Nino không chỉ làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn mà vẫn có thể xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan nguy hiểm như mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và bão mạnh.
Tuy vậy, trong điều kiện El Nino, mặc dù lượng mưa có xu thế giảm nhưng vẫn có thể xuất hiện những hiện tượng mưa cực đoan và thiết lập các kỷ lục mới về lượng mưa trong thời gian ngắn. Thực tế cho thấy, trận mưa lớn lịch sử xảy ra tại Quảng Ninh vào cuối tháng 7/2015 diễn ra trong điều kiện El Nino. Tương tự, đợt lũ lớn, lũ lịch sử tại các tỉnh Quảng Nam - Quảng Ngãi vào cuối tháng 9/2009 sau bão số 9 (Ketsana) cũng xảy ra trong bối cảnh El Nino hoạt động.
Những diễn biến trên cho thấy El Nino không chỉ làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn mà vẫn có thể xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan nguy hiểm như mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và bão mạnh.
Cục Khí tượng Thủy văn đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến của hiện tượng El Nino, tăng cường công tác dự báo, cảnh báo và cung cấp thông tin kịp thời tới các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và người dân nhằm chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
