Từ 1/7 quy định mới về bản quyền nhạc: Ghi nhận hàng quán đồng loạt "tắt loa", vội vã đổi nhạc không lời

Thời gian gần đây, quy định về việc sử dụng âm nhạc có bản quyền trong hoạt động kinh doanh đang nhận được nhiều sự quan tâm. Theo quy định, các cơ sở kinh doanh phát nhạc phục vụ khách hàng cần đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt việc sử dụng âm nhạc đúng quy định về quyền tác giả và quyền liên quan.

Lầm tưởng về tài khoản nghe nhạc cá nhân

Ghi nhận tại một số quán cà phê trên địa bàn TP.HCM, nhiều cửa hàng vẫn phát nhạc thông qua các nền tảng nghe nhạc trả phí như YouTube Premium hoặc Spotify Premium. Tuy nhiên, việc sở hữu tài khoản Premium không đồng nghĩa với việc được phép sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh công cộng. Giấy phép dành cho người dùng cá nhân (Personal License) và giấy phép sử dụng thương mại tại cơ sở kinh doanh (Commercial License) là hai phạm trù hoàn toàn khác nhau về mặt pháp lý.

Ghi nhận tình hình phát nhạc tại một số quán cà phê trên địa bàn TP.HCM. Video: Di Anh

Chị Ái Vy, quản lý Yoru Cafe (TP.HCM) cho biết trước nay quán chủ yếu phát nhạc qua YouTube và Spotify, chưa tìm hiểu cũng như chưa sử dụng gói bản quyền dành cho mục đích kinh doanh.

" Từ trước đến nay, quán chỉ mở nhạc trên nền tảng YouTube hoặc Spotify. Chúng tôi chưa tìm hiểu sâu về các gói bản quyền thương mại nên chưa sử dụng," chị Vy chia sẻ. Nói về biểu phí mới, chị bày tỏ sự băn khoăn: " Tôi có nghe nói mức phí được tính tùy theo diện tích, quán tôi hiện khoảng 60-70m². Do còn phải gánh nhiều chi phí vận hành khác, chúng tôi đang phải tính toán phương án phù hợp. Nếu chi phí phát sinh quá lớn, có thể quán sẽ phải cân nhắc điều chỉnh nhẹ giá đồ uống. "

Từ 1/7 quy định mới về bản quyền nhạc: Ghi nhận hàng quán đồng loạt

Nơi tắt loa, nơi vặn nhỏ, nơi vẫn rộn ràng

Thực tế vào ngày 1/7 cũng ghi nhận những thay đổi rõ rệt tại các chuỗi cửa hàng lớn. Đơn cử, tại một chi nhánh Phúc Long trên đường Hai Bà Trưng (TP.HCM), hệ thống âm thanh bất ngờ được tắt hoàn toàn, khiến không gian trở nên tĩnh lặng, chỉ còn tiếng khách trò chuyện. Dù chưa rõ nguyên nhân cụ thể, nhiều khách hàng cho rằng động thái này có thể xuất phát từ việc các đơn vị đang thận trọng rà soát lại việc sử dụng âm nhạc nhằm đảm bảo tuân thủ quy định.

Trong khi đó, ghi nhận tại một cơ sở Katinat ở TP.HCM vào chiều 30/6, cửa hàng vẫn phát nhạc nhưng với âm lượng vừa phải, không quá lớn. Tiếng trò chuyện của khách vẫn là âm thanh chủ đạo, còn nhạc nền chủ yếu đóng vai trò tạo bầu không khí thư giãn.

Một cơ sở Katinat ở TP.HCM vào chiều 30/6, cửa hàng vẫn phát nhạc nhưng với âm lượng vừa phải, không quá lớn. Video: Di Anh

Không khí tại một quán cà phê muối nổi tiếng trên đường Đặng Thái Thân (TP. Huế) vào sáng 1/7 cho thấy quán đã linh hoạt thay đổi bằng cách chỉ sử dụng các bản nhạc không lời thay vì phát các ca khúc có lời của ca sĩ. Hệ thống loa được mở với âm lượng vừa phải, đủ tạo cảm giác dễ chịu. Lượng khách thời điểm này khá đông, chủ yếu là khách du lịch. Phần lớn đến để thưởng thức đồ uống và trò chuyện nên tiếng ồn lấn át tiếng nhạc nền, việc thiếu vắng các ca khúc thịnh hành dường như không làm ảnh hưởng đến trải nghiệm của họ.

Quán cà phê muối nổi tiếng trên đường Đặng Thái Thân (TP. Huế) chỉ sử dụng các bản nhạc không lời thay vì phát các ca khúc có lời của ca sĩ. Video: Bích Ngọc

Trái ngược với sự thận trọng trên, vào chiều 1/7 tại cơ sở Highlands Coffee trên đường Lê Lợi (TP. Huế), cửa hàng vẫn duy trì phát nhạc với âm lượng khá lớn. Danh sách phát đa dạng, xen kẽ liên tục giữa nhạc jazz không lời và các ca khúc Vpop, tạo sự thay đổi về nhịp điệu nhưng vẫn giữ được nét đặc trưng của không gian chuỗi cà phê này.

Một cửa hàng Highlands Coffee trên đường Lê Lợi (TP. Huế) vẫn duy trì phát nhạc với âm lượng khá lớn vào chiều 1/7. Video: Bích Ngọc

Hiểu đúng về quy định: Luật không mới, chỉ thay đổi biểu phí

Từ ngày 1/7, khi mức lương cơ sở mới chính thức được áp dụng, biểu phí bản quyền âm nhạc đối với các không gian kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng cũng được điều chỉnh tăng theo công thức hiện hành.

Theo Phụ lục II ban hành kèm Nghị định 17/2023/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Điều 33 Nghị định 134/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026, tiền bản quyền khi sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh được tính theo công thức: Tiền bản quyền/năm = Mức lương cơ sở x Hệ số điều chỉnh.

Theo đó, diện tích kinh doanh càng lớn thì chi phí bản quyền càng cao. Tuy nhiên, mức thu tối đa được khống chế không quá 20 triệu đồng/năm đối với một không gian thương mại. Biểu phí này được áp dụng tại Hà Nội và TP.HCM; các địa phương khác sẽ được điều chỉnh giảm dần theo phân loại đô thị.

Điểm cần hiểu đúng là không phải đến ngày 1/7/2026 pháp luật mới bắt đầu yêu cầu các cơ sở kinh doanh trả tiền bản quyền âm nhạc. Nghĩa vụ này đã được quy định từ trước trong Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 17/2023/NĐ-CP. Việc điều chỉnh gần đây chủ yếu là thay đổi mức phí do sự gia tăng của mức lương cơ sở.

Theo quy định, nếu không hoàn thành nghĩa vụ trả tiền bản quyền trong vòng 90 ngày kể từ khi bắt đầu sử dụng âm nhạc, cơ sở kinh doanh buộc phải dừng phát nhạc. Việc cố tình sử dụng sau thời hạn này sẽ bị xem là vi phạm. Mức xử phạt hành chính hiện nay dao động từ 10-15 triệu đồng đối với cá nhân và gấp đôi đối với tổ chức. Ngoài tiền phạt, đơn vị vi phạm vẫn phải thanh toán truy thu đầy đủ tiền bản quyền cho toàn bộ thời gian đã sử dụng tác phẩm.

Trong bối cảnh thị trường F&B ngày càng cạnh tranh, âm nhạc không chỉ là yếu tố tạo không khí mà còn góp phần định hình trải nghiệm và tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.

Nhiều nghiên cứu về hành vi tiêu dùng cho thấy âm nhạc nền có khả năng ảnh hưởng đến thời gian khách lưu lại, mức chi tiêu cũng như cảm nhận về dịch vụ. Cụ thể, một nghiên cứu đăng trên Journal of Consumer Research năm 1986 chỉ ra rằng: khi nhà hàng phát nhạc tiết tấu chậm, thực khách có xu hướng ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn, đặc biệt là đồ uống. Ngược lại, nhạc tiết tấu nhanh khiến khách dùng bữa tốc độ hơn, phù hợp với những khung giờ cao điểm cần tăng tốc độ phục vụ.