Một nghiên cứu mới từ Đại học Indiana, Đại học Columbia (Mỹ), Đại học Bắc Kinh và Viện Công nghệ Bắc Kinh (Trung Quốc) đã tiết lộ thông tin gây sốc: Người Neanderthal, một loài người cổ đại đã tuyệt chủng, có thể thông minh tương đương Homo sapiens chúng ta.
Phát hiện này đã lật đổ giả thuyết cho rằng người Neanderthal tuyệt chủng vì kém tiến hóa, đồng thời thách thức dòng thời gian tiến hóa của nhân loại.
Hộp sọ một người Neanderthal trên tay giáo sư Svante Paabo, người từng đoạt giải Nobel Y sinh 2022 vì các nghiên cứu về loài người này - Ảnh: AP
Neanderthal là một loài cùng thuộc chi Homo (chi Người) với người hiện đại Homo sapiens chúng ta. Họ được cho là đã tuyệt chủng khoảng 40.000 năm trước, nhưng đã để lại một ít DNA trong chính chúng ta, bởi các cuộc giao phối dị chủng với tổ tiên chúng ta thời cổ đại.
Khi mới được biết đến, người Neanderthal cũng như các loài người cổ khác được cho là còn rất mông muội, thậm chí chưa trút hết những đặc tính của loài vượn.
Nhưng ngày càng nhiều bằng chứng khảo cổ cho thấy loài người này có thể thông minh hơn chúng ta nghĩ: Họ đã vẽ nên những bức tranh ấn tượng trong hang động, làm đồ trang sức đẹp đến kinh ngạc, biết sử dụng lửa, dệt sợi, chế thuốc kháng khuẩn...
Trong nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí PNAS, nhóm tác giả Mỹ - Trung Quốc đã nghiên cứu hộp sọ của 4 người Neanderthal, 4 người Homo sapiens cổ đại và 400 bản quét MRI não bộ của người hiện đại.
Kết quả hoàn toàn bất ngờ: Cấu trúc hộp sọ chứng minh rằng người Neanderthal có bộ não phát triển không chênh lệch mấy so với Homo sapiens cùng thời kỳ.
Ở một số khía cạnh, sự khác biệt thậm chí còn nhỏ hơn khác biệt giữa não người châu Mỹ gốc Âu và châu Á thời hiện đại.
Thể tích não trung bình của người Neanderthals là 1.500 cm3, thậm chí còn lớn hơn Homo sapiens một chút, vốn vào khoảng 1.350 cm3. Họ cao lớn hơn chúng ta, nên về mặt tỉ lệ não bộ với cơ thể thì là tương đương.
Cấu trúc tai cho thấy họ có khả năng thính giác nhạy bén với các tần số âm thanh của tiếng người, cộng với thể tích các vùng não liên quan đến xử lý ngôn ngữ không hề thua kém - thậm chí một số phần còn lớn hơn - người hiện đại.
Người ta từng phát hiện rằng loài người cổ này cũng sở hữu biến thể gene ngôn ngữ then chốt FOXP2 như chúng ta. Thêm vào bằng chứng mới từ hộp sọ, các nhà khoa học tin rằng người Neanderthal đã thực sự giao tiếp bằng tiếng nói.
Thùy chẩm ở phía sau não người Neanderthal cũng cực kỳ phát triển, mang lại cho họ thị giác siêu đẳng, phù hợp với điều kiện ánh sáng yếu của mùa đông châu Âu băng giá thời kỳ đó.
Hộp sọ của họ được thiết kế để điều khiển một cơ thể lực lưỡng, giúp họ trở thành những "siêu thợ săn" với khả năng phối hợp vận động cực nhạy.
Dù hình dạng sọ không tròn bằng người hiện đại, nhưng thùy đỉnh của họ (nơi xử lý thông tin không gian và biểu trưng) vẫn rất phát triển, giải thích cho việc họ có nghệ thuật hang động, biết làm đồ trang sức - trang trí, mai táng người chết với hoa.
Nói cách khác, nếu họ vẫn tồn tại được cho đến bây giờ, có thể thế giới hiện đại đã có một loài người khác thông minh không kém cạnh Homo sapiens.
