Mùa hè năm nay khiến điều hòa từ một thiết bị "nên có" trở thành thứ gần như không thể thiếu trong nhiều gia đình.
Nhưng cũng từ đó, tôi bắt đầu rơi vào trạng thái khá mệt mỏi: Bật điều hòa thì xót tiền điện, còn tắt đi thì cả nhà cáu gắt vì nóng.
Tháng 6 năm ngoái, nhà tôi từng nhận hóa đơn điện hơn 3,7 triệu đồng. Đó là lần đầu tiên tôi ngồi tính lại nghiêm túc xem mình đã dùng điều hòa kiểu gì mà tiền điện tăng nhanh đến vậy.
Và rồi tôi nhận ra một điều: Vấn đề không nằm ở việc có dùng điều hòa hay không, mà là dùng theo kiểu "vô thức".
Tôi từng bật điều hòa theo cảm xúc
Trước đây, cứ nóng là tôi bật.
Sáng ngủ dậy thấy oi là bật. Đi ngoài đường về thấy người nóng ran là chỉnh xuống 22–23 độ C cho "đã". Đêm thấy hơi bí là tăng thêm quạt, thêm điều hòa.
Có hôm điều hòa chạy gần như cả ngày. Tôi cũng từng nghĩ: "Mùa hè mà, biết sao được".
Cho đến khi tiền điện tăng liên tục, tôi mới bắt đầu để ý kỹ hơn thói quen sinh hoạt trong nhà.
Điều thú vị là không phải lúc nào nhà tôi cũng cần lạnh sâu như thế. Nhiều lúc chỉ cần không khí mát hơn một chút là đủ dễ chịu rồi.
Sau khi đọc nhiều chia sẻ về tiết kiệm điện mùa nóng và thử nghiệm suốt gần 1 tháng, tôi bắt đầu tự đặt ra một kiểu dùng mới cho gia đình: "quy tắc 3 khung giờ".
Không cực đoan cắt giảm. Không bắt mọi người chịu nóng. Nhưng dùng có tính toán hơn.
Khung giờ thứ nhất: Buổi sáng không bật điều hòa theo thói quen
Trước đây, khoảng 8–9h sáng là tôi đã bật điều hòa vì sợ nhà hầm.
Giờ thì khác.
Tôi mở cửa sớm hơn, kéo rèm hợp lý và ưu tiên dùng quạt trong buổi sáng. Nếu chưa quá oi, tôi cố gắng để phòng thông thoáng tự nhiên.
Điều này nghe đơn giản nhưng lại giúp giảm khá nhiều thời gian bật điều hòa.
Tôi cũng nhận ra một điều: Buổi sáng cơ thể chưa bị "ngấm nhiệt" như buổi trưa nên thực tế dễ chịu hơn mình tưởng.
Có những ngày đến tận gần trưa tôi mới bật máy lạnh.
Khung giờ thứ hai: Buổi trưa là lúc cần mát thật, nhưng không cần quá lạnh
Đây là khoảng thời gian nóng nhất nên tôi không cố tiết kiệm cực đoan. Nhà có người lớn tuổi và trẻ nhỏ thì chuyện giữ nhiệt độ dễ chịu vẫn rất quan trọng.
Nhưng thay vì để 22–23 độ C như trước, tôi chuyển sang 27 độ C và bật thêm quạt nhẹ.
Ban đầu tôi nghĩ sẽ nóng, nhưng thực tế lại khá ổn. Khi có quạt lưu thông không khí, cảm giác mát dễ chịu hơn hẳn mà điều hòa không phải chạy quá tải.
Tôi còn thay đổi vài thói quen nhỏ:
- Đóng kín rèm vào buổi trưa
- Hạn chế mở cửa liên tục
- Không bật thêm quá nhiều thiết bị tỏa nhiệt như lò nướng, bếp điện vào cùng lúc
Chỉ vài thay đổi nhỏ nhưng căn phòng mát lâu hơn đáng kể.
Buổi tối mới là "thủ phạm" khiến tiền điện tăng
Sau khi để ý kỹ, tôi phát hiện lượng điện tiêu thụ nhiều nhất lại nằm ở buổi tối.
Đó là lúc:
- Cả nhà cùng ở nhà
- Điều hòa bật nhiều tiếng liên tục
- Máy giặt, bếp, tivi hoạt động cùng lúc
Trước đây, nhà tôi thường bật điều hòa từ khoảng 18h đến tận sáng hôm sau.
Giờ tôi đổi cách dùng:
- 18h-22h: bật mát ổn định khoảng 27 độ C
- Sau 22h: chuyển sang chế độ ngủ
Gần sáng: hẹn giờ tắt
Điều khiến tôi bất ngờ là cả nhà vẫn ngủ ngon.
Thậm chí tôi còn thấy dễ chịu hơn kiểu lạnh sâu cả đêm rồi sáng dậy đau họng, khô da như trước.
Tiền điện không giảm một nửa, nhưng áp lực giảm hẳn
Tôi không muốn kể kiểu "giảm ngay 70% hóa đơn điện" vì thực tế không thần kỳ đến thế.
Mùa nóng đỉnh điểm thì chắc chắn tiền điện vẫn tăng.
Nhưng sau khoảng hơn 1 tháng thay đổi cách dùng, hóa đơn điện nhà tôi giảm được gần 700.000 đồng so với cùng kỳ năm ngoái.
Quan trọng hơn là cảm giác bớt áp lực.
Tôi không còn kiểu:
- Vừa bật điều hòa vừa lo
- Liên tục đi kiểm tra công tơ điện
- Cáu gắt vì ai đó quên tắt máy lạnh
Cả nhà cũng thoải mái hơn vì không bị ép "chịu nóng để tiết kiệm".
Sau cùng, tôi nhận ra tiết kiệm điện không có nghĩa là sống khổ hơn
Có một thời gian tôi nghĩ muốn giảm tiền điện thì chỉ còn cách hạn chế bật điều hòa.
Nhưng càng sống lâu tôi càng thấy: Những cách cực đoan thường rất khó duy trì.
Điều quan trọng hơn là thay đổi cách dùng sao cho hợp lý với nhịp sinh hoạt thật của gia đình.
Mùa hè 40 độ không ai muốn chịu nóng cả ngày chỉ để tiết kiệm vài trăm nghìn. Nhưng ngược lại, bật điều hòa vô thức suốt ngày rồi cuối tháng căng thẳng vì hóa đơn điện cũng không phải cách dễ sống hơn.
Với tôi, "quy tắc 3 khung giờ" không phải mẹo gì quá ghê gớm.
Nó chỉ là cách giúp mình bình tĩnh hơn giữa một mùa hè quá nóng - để nhà vẫn mát, mà lòng cũng đỡ nóng theo vì tiền điện cuối tháng.
