Dấu ấn năm 2025: Bước chuyển rõ nét của đội ngũ luật gia Tây Nam Bộ
Tây Nam Bộ là vùng đất giàu tiềm năng, giữ vai trò chiến lược về kinh tế – xã hội, nông nghiệp và an ninh quốc phòng, song cũng đang đối diện nhiều thách thức đặc thù trong quản lý, phát triển và đời sống dân sinh.
Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác pháp lý, đòi hỏi đội ngũ Luật gia không chỉ vững vàng chuyên môn, am hiểu pháp luật, mà còn phải bám sát cơ sở, lắng nghe và phản ánh kịp thời những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Năm 2025 được ghi nhận là dấu mốc cho sự chuyển động tích cực trong hoạt động của Hội Luật gia các tỉnh, thành phố Nam Bộ (Cụm thi đua số 4).
Tổng kết phong trào thi đua - khen thưởng năm 2025 cụm thi đua số 4: Hội Luật gia các tỉnh, thành Nam Bộ
Theo báo cáo tại Hội nghị tổng kết phong trào thi đua, khen thưởng năm 2025, các cấp Hội đã bám sát sự chỉ đạo của Trung ương Hội, triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm, từng bước nâng cao chất lượng tổ chức và hiệu quả hoạt động.
3 lĩnh vực nổi bật tạo nên bức tranh toàn diện về sự trưởng thành của đội ngũ luật gia Tây Nam Bộ trong năm qua gồm: tham gia góp ý xây dựng pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; và trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở.
Trong đó, tham gia xây dựng và góp ý chính sách, pháp luật tiếp tục là nhiệm vụ thể hiện rõ vai trò phản biện xã hội và trình độ chuyên môn của Hội Luật gia. Nhiều địa phương đã chủ động tham gia từ sớm, từ xa vào quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.
Tỉnh Đồng Tháp ghi nhận 736 lượt góp ý đối với các dự án luật; tỉnh An Giang trở thành điểm sáng với 3.744 lượt ý kiến được tổng hợp qua 28 hội nghị chuyên đề, phản ánh sinh động thực tiễn vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc; Tp.Cần Thơ tham gia góp ý 1.194 dự thảo văn bản, với nhiều ý kiến được đánh giá sát thực, có giá trị tham khảo cao.
Ở lĩnh vực phổ biến, giáo dục pháp luật, năm 2025 ghi nhận sự đổi mới rõ nét về phương thức và cách tiếp cận. Nhiều địa phương đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trực quan hóa nội dung pháp luật và tiếp cận theo từng nhóm đối tượng.
Hội Luật gia tư vấn tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho hộ kinh doanh.
Tỉnh Đồng Tháp tổ chức hơn 3.800 cuộc phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL); Cà Mau triển khai hiệu quả mô hình chuyển đổi số với hệ thống tài liệu điện tử và các kênh truyền thông trực tuyến; Tây Ninh duy trì các mô hình "phiên tòa giả định", "gặp gỡ chuyên gia", góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong cộng đồng.
Song song đó, hoạt động trợ giúp pháp lý và hòa giải ở cơ sở tiếp tục là điểm sáng, thể hiện rõ tinh thần phụng sự Nhân dân của đội ngũ luật gia.
Tỉnh An Giang ghi nhận gần 7.500 vụ việc với tỉ lệ hòa giải thành cao; Tỉnh Đồng Tháp và Vĩnh Long duy trì hiệu quả các mô hình tư vấn pháp luật lưu động, đưa pháp luật đến vùng sâu, vùng xa, góp phần giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở, hạn chế khiếu kiện kéo dài, giữ vững ổn định xã hội.
Bên cạnh chuyên môn, các Hội Luật gia trong Cụm còn tích cực tham gia giám sát, phản biện xã hội, đồng hành cùng tiến trình cải cách tư pháp, cải cách hành chính; đồng thời duy trì nhiều hoạt động xã hội, từ thiện.
Yêu cầu mới giai đoạn 2026–2030
Giai đoạn 2026–2030 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tiến trình phát triển đất nước, khi yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam được đặt ra toàn diện và thực chất hơn.
Đối với Tây Nam Bộ, nhiều vấn đề pháp lý hiện nay mang tính liên ngành, liên địa phương, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, quy hoạch, môi trường, tài nguyên và phát triển liên vùng. Thực tiễn đó đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ, cách tiếp cận thống nhất và tầm nhìn dài hạn trong công tác tư vấn, phản biện và kiến nghị chính sách.
Luật gia Nguyễn Thúy Hằng, Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Cần Thơ.
Chia sẻ với ĐS&PL, Luật gia Nguyễn Thúy Hằng, Chủ tịch Hội Luật gia Tp.Cần Thơ cho rằng, với vị thế là trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Tp.Cần Thơ có điều kiện để trở thành đầu mối kết nối, dẫn dắt hoạt động tư vấn pháp luật và phản biện chính sách của toàn khu vực.
Việc tham gia từ sớm, từ xa vào quá trình xây dựng và góp ý các dự thảo luật liên quan đến phát triển vùng, đô thị hóa, biến đổi khí hậu và kinh tế số không chỉ góp phần nâng cao chất lượng văn bản pháp luật, mà còn thể hiện tinh thần đổi mới, sáng tạo trong triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Từ thực tiễn một tỉnh biên giới với đặc điểm dân cư đa dạng về dân tộc, tôn giáo, Luật gia Trần Thanh Phong, Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh An Giang nhấn mạnh vai trò chiến lược của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại cơ sở.
Theo ông, đổi mới nội dung và phương thức PBGDPL theo hướng "đúng, trúng, dễ hiểu, dễ tiếp cận", gắn với phong tục, tập quán địa phương và sự tham gia trực tiếp của đội ngũ luật gia am hiểu cơ sở sẽ giúp pháp luật thực sự trở thành điểm tựa cho người dân.
Ở cực Nam của Tổ quốc, luật gia Nguyễn Thanh Reo, Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Cà Mau cho rằng, triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tại địa phương cần xuất phát từ những thách thức cụ thể của người dân, nhất là tác động của biến đổi khí hậu, sạt lở ven biển và sinh kế gắn với rừng, biển.
Theo đó, việc tăng cường liên kết, phối hợp giữa các Hội Luật gia trong khu vực sẽ tạo tiếng nói chung có cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc trong phản biện các vấn đề liên vùng.
Thực tiễn Tây Nam Bộ cho thấy, khi luật gia được đặt đúng vị trí trong chuỗi hoạch định và thực thi chính sách, pháp luật sẽ không đi sau phát triển, mà trở thành lực dẫn dắt phát triển.
Khi pháp luật thực sự bắt rễ từ thực tiễn và phục vụ phát triển bền vững, dấu ấn của đội ngũ luật gia khu vực sẽ ngày càng rõ nét trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Đoàn Vũ - Trần Tuấn
