Có một câu nói mà rất nhiều người đi làm từng nói, ít nhất một lần, thường là sau một ngày họp quá nhiều, bị deadline dí, hoặc vừa thấy sếp vẫn còn online lúc 11 giờ đêm: “Chắc cả đời này mình chỉ làm nhân viên thôi".
Câu nói này nhiều khi nghe giống một câu đùa, nhưng lại phản ánh khá đúng tâm lý của không ít người trẻ bây giờ. Đó là không phải ai cũng khao khát làm sếp và không phải ai cũng xem thăng tiến là mục tiêu lớn nhất của việc đi làm.
Trước đây, khi còn đi học, nhiều người thường nghĩ con đường rất rõ ràng: Đi làm, lên senior rồi làm trưởng nhóm, quản lý và thậm chí lên giám đốc. Cứ như vậy, càng lên cao càng thành công. Nhưng khi đi làm vài năm, chứng kiến cuộc sống của những người làm quản lý, nhiều người bắt đầu suy nghĩ lại: Lên làm sếp có thật sự là điều mình muốn không, hay chỉ là điều mọi người mặc định phải muốn?
Lý do đầu tiên khiến nhiều người không còn quá mặn mà với việc làm sếp là áp lực .
Là nhân viên, áp lực thường đến từ công việc của mình, làm xong việc, xong deadline, xong KPI là có thể tạm thở. Nhưng làm quản lý thì áp lực không chỉ đến từ việc của mình mà còn từ việc của cả team.
Nhân viên làm không tốt, sếp là người bị hỏi. Dự án có vấn đề, sếp là người phải giải trình. Công ty cắt giảm chi phí, sếp là người phải nói chuyện với nhân viên. Nhiều khi lương có thể cao hơn thật, nhưng số việc phải nghĩ và số thứ phải chịu trách nhiệm cũng nhiều hơn rất nhiều.
Ảnh minh hoạ
Lý do thứ hai là không phải ai cũng thích quản lý con người .
Làm chuyên môn giỏi không đồng nghĩa với việc sẽ thích hoặc phù hợp để quản lý người khác. Có những người rất giỏi công việc của họ, nhưng lại không thích phân công việc, không thích nhắc nhở người khác, không thích họp hành liên tục, không thích giải quyết mâu thuẫn trong team.
Họ thích làm việc của mình, làm thật tốt, xong việc rồi về. Với họ, được làm chuyên môn sâu, lương ổn, cuộc sống cân bằng còn hấp dẫn hơn việc trở thành quản lý nhưng suốt ngày phải giải quyết vấn đề của người khác.
Một lý do khác mà nhiều người trẻ bắt đầu nghĩ đến nhiều hơn, đó là đổi lại thăng tiến là thời gian và cuộc sống cá nhân .
Khi lên vị trí cao hơn, đồng nghĩa với việc khó “tắt máy” sau giờ làm hơn. Điện thoại có thể đổ chuông bất cứ lúc nào, cuối tuần vẫn phải check mail, đang đi ăn cũng có thể phải trả lời tin nhắn công việc. Nhiều người nhìn sếp của mình và nhận ra: lương của họ cao thật, vị trí của họ cao thật, nhưng họ gần như lúc nào cũng đang làm việc. Và không phải ai cũng muốn sống một cuộc sống như vậy.
Ngoài ra còn có một áp lực vô hình khác, gọi là áp lực phải thăng tiến .
Nhiều người không thật sự muốn làm quản lý, nhưng vẫn cố gắng leo lên vì sợ bị đánh giá là không có chí tiến thủ, sợ thua kém bạn bè cùng lứa, sợ đi họp lớp bị hỏi “giờ làm chức gì rồi”. Thành công đôi khi bị đo bằng chức danh, khiến nhiều người quên mất rằng mỗi người có một định nghĩa thành công khác nhau.
Có người muốn làm sếp, có người chỉ muốn làm một nhân viên giỏi, lương tốt, hết giờ về nhà, cuối tuần đi chơi, có thời gian cho gia đình và bản thân. Thực ra không có lựa chọn nào đúng hơn lựa chọn nào.
Ảnh minh hoạ
Cũng có một thực tế là không phải cứ giỏi là sẽ muốn làm sếp .
Có những người càng giỏi, càng hiểu rõ mình muốn gì và không muốn gì. Họ biết mình không thích họp, không thích quản lý, không thích chính trị công sở, không thích những trách nhiệm vượt ra ngoài chuyên môn. Họ chấp nhận việc có thể mình không có chức danh thật oai, nhưng đổi lại họ có sự thoải mái, sự tập trung vào thứ mình giỏi và một cuộc sống cân bằng hơn.
Đến một độ tuổi nào đó, nhiều người bắt đầu định nghĩa lại thành công. Thành công không còn chỉ là chức vụ cao hay danh thiếp ghi chức danh dài, mà có thể đơn giản là: công việc ổn định, thu nhập đủ sống và có dư một chút, không quá ghét việc mình làm, hết giờ làm vẫn còn năng lượng để sống cuộc sống của mình. Và nếu nhìn theo cách đó, thì việc “cả đời làm nhân viên” chưa chắc đã là một câu chuyện buồn như nhiều người từng nghĩ.
Có thể sau này bạn vẫn sẽ thăng tiến, vẫn sẽ làm quản lý, hoặc cũng có thể bạn sẽ chọn làm một chuyên viên giỏi trong lĩnh vực của mình thật lâu. Nhưng dù chọn con đường nào, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là bạn làm sếp hay làm nhân viên, mà là bạn có đang sống cuộc sống mà mình cảm thấy ổn hay không. Vì cuối cùng, chức danh là thứ người khác gọi bạn, còn cuộc sống mới là thứ bạn phải sống mỗi ngày.
