Lúa cần nước, hồ đã cạn
Đứng bên thửa ruộng đang bước vào giai đoạn trổ đều, ông Nguyễn Thủy (thôn Tham Hội 1, xã Đông Sơn) không giấu được sự lo lắng khi nguồn nước tưới từ hồ An Hội đã cạn kiệt.
Gia đình ông có 3 sào lúa và vẫn cần thêm khoảng 3 đợt tưới mới có thể đảm bảo năng suất. Để cứu lúa, ngoài việc nạo vét kênh đất dẫn nước, ông còn phải mua thêm máy bơm cùng hệ thống đường ống dài khoảng 100 m để đưa nước từ kênh lên ruộng, khiến chi phí sản xuất tăng lên đáng kể.
Lòng hồ An Hội, xã Đông Sơn.
Không chỉ gia đình ông Thủy, nhiều hộ dân ở xã Đông Sơn cũng đang đối mặt tình trạng tương tự.
Hồ An Hội rộng khoảng 14 ha, cung cấp nước tưới cho khoảng 55 ha lúa vụ Hè Thu. Những ngày qua, Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Thanh Đông đặt máy bơm giữa lòng hồ để tận dụng lượng nước còn lại tưới cho khoảng 25 ha lúa đang thiếu nước. Tuy nhiên, chỉ sau 4 ngày, mực nước đã chạm đáy, máy bơm phải dừng hoạt động.
Không riêng hồ An Hội, các hồ Diều Gà, Hố Lùng, Hố Chuối và Gia Hội cũng đang cạn kiệt. Riêng hồ Diều Gà được dự kiến tận dụng để tiếp tục bơm nước nhưng nguồn nước không còn nhiều.
Xã Đông Sơn hiện có 14 hồ chứa phục vụ sản xuất vụ Hè Thu, trong đó có 7 hồ đã xuống mực nước chết.
Theo thống kê, xã Đông Sơn hiện có 14 hồ chứa phục vụ sản xuất vụ Hè Thu, trong đó có 7 hồ đã xuống mực nước chết.
Ông Huỳnh Văn Hai, Phó Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Thanh Đông, cho biết, từ đầu vụ đến nay hầu như không có mưa, trong khi nắng nóng gay gắt kéo dài khiến các hồ rút nước rất nhanh.
"Hạn năm nào cũng xảy ra, nhưng hồ An Hội cạn trơ đáy như vụ này thì hàng chục năm nay mới lặp lại. Hợp tác xã đang ưu tiên cứu diện tích lúa đang trổ; những khu vực ở xa nguồn nước có nguy cơ mất trắng nếu khô hạn tiếp tục kéo dài", ông Hai nói.
Theo ông Võ Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Đông Sơn, nhiều diện tích lúa của địa phương nằm cuối hệ thống kênh tưới, trong khi các hồ chứa và đập dâng đều có quy mô nhỏ nên nguy cơ thiếu nước vào cuối vụ Hè Thu rất cao. Địa phương đang tăng cường kiểm tra nguồn nước, khuyến cáo người dân sử dụng nước tiết kiệm, nạo vét kênh mương và tận dụng các nguồn nước hiện có để phục vụ sản xuất.
Nhiều giải pháp được triển khai để chống hạn
Để giảm thiểu thiệt hại, Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Thanh Đông đã huy động người dân nạo vét khoảng 800 m kênh mương, đồng thời bố trí 4 máy bơm đưa nước từ hệ thống thủy lợi Thạch Nham về tưới cho khoảng 18 ha lúa chuẩn bị trổ tại các xứ đồng Ngõ Giám, Trạm Hạ Thế, Ngõ Chòi và Rộc Viền.
Ông Nguyễn Tấn Sơn, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Thanh Đông, cho biết, đơn vị đang huy động tối đa nhân lực, phương tiện chống hạn, đồng thời kiến nghị hỗ trợ kinh phí nạo vét, cải tạo hồ An Hội để nâng cao khả năng tích nước phục vụ lâu dài.
Mực nước trên hồ Diều Gà đã xuống thấp.
Tình trạng thiếu nước cũng xảy ra tại nhiều địa phương khác trong tỉnh. Hồ chứa Hóc Sầm (xã Mộ Đức), hiện cấp nước tưới cho 93,55 ha lúa, cũng đang cạn nước nhanh do dung tích trữ thấp và nắng nóng kéo dài.
Theo Chi cục Thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi, khu vực các xã phía Đông hiện có 127 hồ chứa, dung tích bình quân chỉ còn khoảng 35%. Riêng hồ Nước Trong hiện đạt khoảng 112,62 triệu m³, tương đương 38,9% dung tích thiết kế.
Ông Lê Văn Hậu, Trưởng Phòng Kỹ thuật Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Quảng Ngãi, cho biết, đơn vị đã xây dựng phương án khai thác phần dung tích chết tại một số hồ chứa như Sở Hầu, Hóc Sầm để duy trì cấp nước; đồng thời vận hành Trạm bơm Tịnh Đông bổ sung nguồn nước cho hơn 90 ha lúa khu vực đập dâng sông Giang.
Trước diễn biến này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các địa phương rà soát diện tích có khả năng bảo đảm tưới, diện tích có nguy cơ thiếu nước hoặc phải dừng sản xuất; đồng thời chủ động triển khai các giải pháp chống hạn, ưu tiên nguồn nước cho diện tích lúa đang trổ bông, làm hạt nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người dân.
Di Linh
