Chi phí đội lên
Từ đầu năm đến nay, giá vật liệu xây dựng biến động theo xu hướng tăng đã khiến hoạt động xây dựng trên địa bàn tỉnh Tây Ninh ghi nhận nhiều thay đổi đáng chú ý, đặc biệt về tiến độ và phương án thi công.
Theo ghi nhận, việc giá cát, đá, xi măng… tăng mạnh đã tác động trực tiếp đến bài toán tài chính của các bên liên quan. Trước áp lực chi phí gia tăng, nhiều chủ đầu tư và nhà thầu buộc phải tính toán lại phương án triển khai, giãn tiến độ hoặc chia nhỏ hạng mục để giảm rủi ro.
Khảo sát tại các đại lý vật liệu xây dựng tại Tây Ninh cho thấy, giá nhiều mặt hàng được điều chỉnh liên tục.Cụ thể, giá gạch xây dựng hiện dao động từ 1.000 – 1.650 đồng/viên, tăng từ 3 – 25% so với cuối năm 2025.
Giá cát, đá, xi măng biến động mạnh.
Giá cát xây dựng tăng từ mức 380.000 – 400.000 đồng/m³ lên 430.000 – 490.000 đồng/m³. Nhiều đại lý cho biết nguồn cung chưa ổn định, việc giao hàng phải chờ điều phối.
Trong khi đó, đá xây dựng, đặc biệt là đá 1x2, phổ biến ở mức 750.000 – 780.000 đồng/m³, chủ yếu vận chuyển từ Đồng Nai.
Thực tế này khiến không ít hộ dân rơi vào thế bị động. Anh Nguyễn Thành Duy (phường Long An) cho biết, kế hoạch xây nhà ban đầu khoảng 1 tỷ đồng, nhưng sau vài tháng triển khai, chi phí phát sinh thêm gần 300 triệu đồng.
"Công trình mới hoàn thiện phần thô nhưng giá vật liệu liên tục tăng, vượt ngoài dự toán. Gia đình phải vay thêm ngân hàng để đảm bảo tiến độ", anh Duy chia sẻ.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đỗ Văn Hùng, Giám đốc Công ty TNHH Thiết kế và Xây dựng Trọn gói Đỗ Hùng, cho biết biến động giá đang gây áp lực lớn lên lĩnh vực xây dựng dân dụng.
"Thời điểm ký hợp đồng, giá vật liệu thấp hơn nhiều so với hiện nay. Chỉ trong thời gian ngắn, giá đồng loạt tăng khiến chi phí thực tế bị đội lên đáng kể", ông Hùng nói.
Giá vật liệu xây dựng tăng cao đang tạo áp lực lớn lên cả công trình dân dụng.
Theo ông, để hạn chế rủi ro, nhiều đơn vị đang chuyển sang hình thức hợp đồng theo giá thị trường hoặc chỉ nhận thi công phần nhân công. Tuy nhiên, nếu giá tiếp tục leo thang, cả chủ đầu tư và nhà thầu đều khó đảm bảo tiến độ lẫn chất lượng công trình.
Áp lực lan rộng
Theo các doanh nghiệp, nguyên nhân chính khiến giá vật liệu tăng là do chi phí đầu vào, đặc biệt là giá xăng dầu. Với đặc thù là hàng hóa cồng kềnh, chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng lớn, nên khi giá nhiên liệu tăng đã kéo theo chi phí khai thác, sản xuất và phân phối đồng loạt tăng.
Không chỉ ảnh hưởng đến xây dựng dân dụng, nhiều dự án hạ tầng cũng chịu tác động rõ rệt. Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh cho biết, tại dự án đoạn Chơn Thành – Đức Hòa, hiện tại cơ bản các nhà thầu thi công các công trình cầu trên dự án đảm bảo tiến độ đề ra. Tuy nhiên một số nhà thầu thi công đường còn chậm tiến độ.
Ghi nhận tại dự án đường Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Ninh.
Nguyên nhân chủ yếu do giá dầu tăng đột biến, kéo theo giá vật tư, vật liệu tăng mạnh, buộc các nhà thầu phải thi công cầm chừng. Điều này cũng khiến tiến độ giải ngân bị ảnh hưởng đáng kể, trong hơn 190 tỷ đồng vốn được cấp năm 2026, đến nay mới giải ngân hơn 6,5 tỷ đồng.
Đại diện UBND tỉnh Tây Ninh cho biết, trong tháng 3/2026, vật liệu xây dựng là 1 trong 9 nhóm hàng hóa có chỉ số giá tăng, với mức tăng 2,52% so với tháng trước. Biến động này làm gia tăng chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án, gây khó khăn trong thực hiện hợp đồng xây dựng và tác động đến mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công.
Không chỉ riêng Tây Ninh, tình trạng giá vật liệu xây dựng tăng cao đang diễn ra trên phạm vi cả nước. Báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy, đến cuối tháng 3/2026, biến động giá xăng dầu đã tạo hiệu ứng dây chuyền, đẩy chi phí sản xuất và vận chuyển nhiều loại vật liệu tăng mạnh.
Áp lực giá vật liệu lan rộng, khiến một số dự án hạ tầng phải thi công cầm chừng.
Cụ thể, giá xi măng tăng khoảng 7,2%, thép tăng 2,2%, gạch lát gần 5%, trong khi cát, đá, gạch xây tăng từ 13,5 – 23,3%. Đáng chú ý, nhựa đường tăng hơn 31%, phản ánh áp lực lớn từ chi phí đầu vào.
Việc giá nhiên liệu và vật liệu đồng loạt tăng đã khiến dự toán nhiều công trình tăng từ 1,9% đến hơn 8%, trong đó các dự án giao thông chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Bộ Xây dựng cảnh báo, nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng, chi phí xây dựng sẽ còn leo thang, gây áp lực lên ngân sách và tiến độ dự án, đồng thời làm gia tăng tình trạng thi công cầm chừng do tâm lý e ngại của nhà thầu.
Trước thực tế này, cơ quan quản lý đề nghị các địa phương tăng cường theo dõi, cập nhật giá vật liệu, kiểm soát thị trường nhằm hạn chế đầu cơ, găm hàng; đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư chủ động rà soát, điều chỉnh phương án triển khai để đảm bảo hiệu quả đầu tư.
Đoàn Vũ
