Đề xuất mới gây chú ý: Phạt đến 2 triệu đồng không cần lập biên bản, áp dụng cả "phạt nguội"?

Một đề xuất mới đang gây chú ý khi cho phép xử phạt "phạt nguội" và xử phạt tại chỗ đến 1 triệu đồng mà không cần lập biên bản trong nhiều trường hợp vi phạm.

Phạt nguội, xử phạt tại chỗ đến 1 triệu đồng, không cần biên bản

Bộ Công an vừa công bố dự thảo dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) để lấy ý kiến đến hết ngày 9/7, trong đó đề xuất nhiều thay đổi đối với việc xử lý vi phạm hành chính.

Theo đó, tại dự thảo này sửa đổi bổ sung quy định cho phép xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản. Quy định này được áp dụng trong các trường hợp hành vi vi phạm mà mức tối đa của khung tiền phạt đối với hành vi đó hoặc hành vi vi phạm hành chính mà mức phạt tiền tính theo tỉ lệ, số lần giá trị khoản thu trái pháp luật 1 triệu đồng đối với cá nhân, 2 triệu đồng đối với tổ chức; trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ.

Về vấn đề này, Bộ Công an nêu thực tế hiện nay, nhiều vi phạm có tính chất đơn giản, mức xử phạt thấp được phát hiện qua camera giám sát, thiết bị ghi hình, ghi âm... đã có đầy đủ căn cứ, dữ liệu điện tử để ra quyết định xử phạt.

Đề xuất mới gây chú ý: Phạt đến 2 triệu đồng không cần lập biên bản, áp dụng cả

Bộ Công an đề xuất trường hợp xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản. Ảnh minh họa: Báo Tin Tức.

Việc buộc phải lập biên bản trong tất cả trường hợp này làm tăng thủ tục không cần thiết, kéo dài thời gian xử lý, phát sinh chi phí và chưa phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số.

Đề xuất tăng mức xử phạt tối đa lên tới 3 tỷ đồng

Bộ Công an cũng đề xuất nâng mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính từ 50 triệu đồng đến 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân (hiện hành tối đa là 1 tỷ đồng), từ 100 triệu đồng đến 3 tỷ đồng đối với tổ chức (hiện tối đa là 2 tỷ đồng).

Riêng địa bàn thuộc các thành phố thì mức phạt tiền có thể cao hơn, nhưng tối đa không quá 2 lần mức phạt chung (áp dụng trong các lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông; đất đai; xây dựng; bảo vệ môi trường…).

Đề xuất mới gây chú ý: Phạt đến 2 triệu đồng không cần lập biên bản, áp dụng cả Ai nằm trong diện? 3 chức danh ở thôn, tổ dân phố được hưởng BHXH bắt buộcĐỌC NGAY

Cơ quan soạn thảo lý giải rằng, mức phạt tiền tối đa hiện nay được giữ nguyên từ năm 2012. Trong khi mức lương cơ sở năm 2025 đã tăng 2,2 lần (2,34 triệu đồng/tháng), thu nhập bình quân đầu người năm 2024 cũng tăng 3,85 lần (7,7 triệu đồng/tháng).

Điều đáng chú ý tại nhiều lĩnh vực như môi trường, an toàn thực phẩm, khoáng sản, an ninh mạng, an toàn thông tin mạng, phòng cháy, chữa cháy..., mức lợi nhuận thu được từ hành vi vi phạm thường cao gấp nhiều lần so với số tiền phạt tối đa mà cơ quan chức năng có thể áp dụng.

Thực tế trên dẫn đến chế tài tiền phạt không bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa; không tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm; do đó cần thiết phải tăng thêm.

Theo Bộ Công an, tại nhiều lĩnh vực, lợi nhuận từ vi phạm cao gấp nhiều lần so với số tiền phạt tối đa. Điều này dẫn đến việc chế tài tiền phạt không bảo đảm tính răn đe, không tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của vi phạm.

Dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép Chính phủ quy định mức phạt tiền tối đa đối với các lĩnh vực. Thay vì phải đợi Quốc hội sửa đổi luật mỗi khi cần điều chỉnh khung phạt cho phù hợp với tình hình thực tế (như sự trượt giá của đồng tiền hoặc tính chất phức tạp mới của hành vi vi phạm), Chính phủ có thể chủ động điều chỉnh.

Đối với các lĩnh vực mới chưa được quy định trong luật, Chính phủ chỉ được quy định mức phạt tiền tối đa sau khi nhận được sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Dự thảo dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026).

Trúc Chi (t/h Thanh Niên, Sức khỏe & Đời sống)