Ảnh minh họa
Bộ Xây dựng vừa có công văn báo cáo Thủ tướng Chính phủ, kiến nghị giao UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư hai dự án đường sắt quốc gia trên địa bàn với tổng mức đầu tư hơn 37.000 tỷ đồng, gồm dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn và dự án xây dựng đoạn đường sắt cải dịch từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi cùng các công trình phụ trợ.
Theo Bộ Xây dựng, việc sớm đầu tư hai dự án nhằm bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm tại Hà Nội, đồng thời không làm gián đoạn hoạt động vận tải đường sắt quốc gia. Khu đầu mối đường sắt tại Hà Nội hiện mỗi năm vận chuyển khoảng 3 triệu lượt hành khách và 2,9 triệu tấn hàng hóa; bình quân khoảng 9.000 khách/ngày, dịp cao điểm có thể lên tới 20.000 khách/ngày.
Hiện hành khách từ các tỉnh phía Bắc, phía Nam đi hoặc trung chuyển qua Hà Nội chủ yếu qua ga Hà Nội; hàng hóa được vận chuyển qua các ga Giáp Bát, Yên Viên, hoặc theo tuyến Ngọc Hồi - Yên Viên và vành đai phía Tây đoạn Bắc Hồng - Văn Điển. Trong khi đó, Hà Nội đang triển khai các dự án metro số 1 đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên và metro số 6 đoạn Ngọc Hồi - Nội Bài, trùng hành lang một số tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu.
Bộ Xây dựng cho biết, cùng với các dự án hạ tầng đô thị đang triển khai như khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội quy mô 9.171 ha và trục không gian quốc lộ 1A quy mô 16 làn xe, việc dịch chuyển hạ tầng đường sắt quốc gia phía Nam Hà Nội là yêu cầu cấp thiết.
Do đó, Bộ Xây dựng kiến nghị sớm đầu tư tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn thay thế tuyến xuyên tâm qua ga Hà Nội; đồng thời cải dịch tuyến đường sắt Bắc - Nam đoạn từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi, xây dựng mới ga Thường Tín và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia.
Hai dự án được đánh giá cần thiết, cấp bách nhằm bảo đảm đồng bộ hạ tầng, phục vụ các dự án đô thị lớn và hệ thống metro, với mục tiêu hoàn thành trong giai đoạn 2027 - 2028 theo đề xuất của Hà Nội. Dự kiến, các dự án sẽ được áp dụng cơ chế theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù.
Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh việc bàn giao đoạn đường sắt Ngọc Hồi - Yên Viên chỉ thực hiện sau khi Hà Nội hoàn thành đầu tư hai dự án được giao, nhằm tránh đứt gãy chuỗi vận tải đường sắt quốc gia. Trường hợp chưa hoàn thành mà dừng khai thác tuyến này sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến vận tải hành khách, hàng hóa, hoạt động Trung tâm điều hành vận tải, cũng như nhiệm vụ bảo đảm an ninh, quốc phòng.
Về quy mô, dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn có chiều dài tuyến chính khoảng 31,3 km và tuyến nhánh 10,3 km, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh và Hưng Yên; giai đoạn 1 xây dựng hai khổ đường sắt 1.435 mm và 1.000 mm, tổng mức đầu tư khoảng 25.675 tỷ đồng.
Dự án cải dịch đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi dài khoảng 26,5 km, xây dựng đường đơn khổ 1.000 mm, gồm hai ga Thường Tín mới và Phú Xuyên mới, một xí nghiệp toa xe hàng, một xí nghiệp đầu máy và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia di dời từ ga Hà Nội về Thường Tín, với tổng mức đầu tư khoảng 11.523 tỷ đồng.
