Đằng sau vẻ ngoài bình thường của một tòa nhà thấp tầng ngoại ô thành phố Casper, bang Wyoming (Mỹ) là một “kho báu” đặc biệt: hàng chục thỏi vàng trị giá hơn 11,6 triệu USD thuộc sở hữu của chính quyền bang. Quyết định tích trữ vàng này không chỉ đơn thuần là một khoản đầu tư, mà còn phản ánh nỗi lo ngày càng lớn của các nhà hoạch định chính sách địa phương về những rủi ro kinh tế trong tương lai.
Việc mua vàng được thực hiện vào tháng 12 năm ngoái, sau khi bang Wyoming thông qua đạo luật “Wyoming Gold Act”, yêu cầu danh mục đầu tư của bang phải bổ sung kim loại quý như một biện pháp phòng ngừa trước những biến động kinh tế. Theo các nhà lập pháp, những rủi ro tiềm ẩn bao gồm nợ công liên bang tăng cao, lạm phát, đồng USD suy yếu, thậm chí cả những kịch bản khủng hoảng tài chính nghiêm trọng hơn.
Ông Bob Ide, thượng nghị sĩ bang Wyoming và là người bảo trợ chính của dự luật, cho rằng việc tích trữ vàng là cách để bang chuẩn bị trước cho những biến động lớn của nền kinh tế Mỹ.
“Tôi không thể nói chính xác khi nào, nhưng sớm muộn cũng sẽ xảy ra một cuộc khủng hoảng nợ quốc gia”, ông Ide nhận định.
Theo ông, nếu khủng hoảng nợ xảy ra, Mỹ có thể rơi vào tình trạng khó khăn trong việc thanh toán các khoản nợ, hoặc ít nhất là đối mặt với làn sóng lo ngại vỡ nợ khiến lãi suất tăng vọt và nền kinh tế suy thoái mạnh.
Kho vàng trị giá hàng triệu USD
Theo quy định của luật mới, bang Wyoming đã chi khoảng 10 triệu USD để mua 2.312 ounce vàng, tương đương 72 thỏi vàng có kích thước gần bằng một chiếc điện thoại thông minh. Kể từ khi được mua vào, giá trị của số vàng này đã tăng lên, đưa tổng giá trị hiện tại lên khoảng 11,6 triệu USD.
Số vàng này được cất giữ trong một kho bảo mật do công ty tư nhân Wyoming Reserve vận hành, đặt bên trong tòa nhà từng là trụ sở của tờ báo địa phương Casper Star-Tribune .
Theo ông Josh Phair, Giám đốc điều hành Wyoming Reserve, kho vàng được thiết kế với nhiều lớp bảo vệ, giống như “các lớp của một củ hành”, được neo chắc vào nền đá và giám sát nghiêm ngặt. Ông Phair cho biết ông đã ra điều trần ủng hộ dự luật mua vàng, bởi động thái này có thể giúp Wyoming trở thành trung tâm lưu trữ kim loại quý của nước Mỹ.
Ban đầu, các nhà lập pháp bang từng bàn đến khả năng vận chuyển vàng bằng máy bay và xe bọc thép về Wyoming. Tuy nhiên, cuối cùng bang đã mua vàng trực tiếp từ một ngân hàng vốn đã lưu trữ kim loại quý tại kho của Wyoming Reserve.
Chi phí lưu trữ vàng ban đầu là khoảng 7.021 USD mỗi năm, nhưng khoản phí này có thể thay đổi tùy theo biến động giá vàng, theo văn phòng thủ quỹ bang.
Tranh cãi về hiệu quả của vàng
Dù nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cơ quan lập pháp, kế hoạch tích trữ vàng vẫn gây ra không ít tranh luận.
Thống đốc Wyoming Mark Gordon, cũng thuộc Đảng Cộng hòa, đã để dự luật tự động có hiệu lực mà không ký thông qua, đồng thời cảnh báo việc này có thể ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của bang. Theo ông Gordon, vàng là tài sản có biến động giá mạnh, và việc cơ quan lập pháp can thiệp sâu vào chiến lược đầu tư của bang có thể tạo ra những rủi ro không cần thiết.
Thực tế, thị trường vàng thường xuyên chứng kiến những biến động lớn. Hợp đồng vàng tương lai giao dịch sôi động nhất từng chạm mức kỷ lục 5.354,80 USD/ounce vào ngày 29/1, trước khi giảm gần 700 USD chỉ trong vài ngày. Gần đây, giá vàng giao dịch quanh mức 5.000 USD/ounce.
Tuy nhiên, đối với những người ủng hộ dự luật, vàng vẫn là “nơi trú ẩn an toàn” trước những biến động kinh tế.
“Vàng giống như máy phát hiện sự thật,” ông Ide nói. “Đó là loại tiền thực sự duy nhất không thể bị làm mất giá.”
Xu hướng tích trữ vàng lan rộng
Wyoming không phải bang duy nhất của Mỹ lựa chọn chiến lược này. Utah, bang có truyền thống khai khoáng lâu đời, đã công nhận vàng và bạc là phương tiện thanh toán hợp pháp từ năm 2011.
Đến năm 2024, Utah tiếp tục thông qua luật cho phép bang mua tối đa 140 triệu USD kim loại quý, tương đương khoảng 10% quỹ dự phòng ngân sách. Số tài sản này hiện được lưu trữ trong kho của Brink’s tại Salt Lake City.
Tại nhiều bang khác như West Virginia, Tennessee và Georgia, các nhà lập pháp cũng đang đề xuất những dự luật nhằm tăng vai trò của vàng và bạc trong nền kinh tế địa phương.
Ví dụ, một dự luật tại West Virginia đề xuất cho phép bang đầu tư tới 10% quỹ công vào kim loại quý. Trong khi đó, một ủy ban Thượng viện bang Tennessee gần đây đã ủng hộ kế hoạch thành lập quỹ kim loại quý trị giá 50 triệu USD.
Theo Steve Hanke, nhà kinh tế tại Đại học Johns Hopkins, việc các bang như Wyoming quan tâm đến vàng là điều dễ hiểu, bởi nền kinh tế của họ gắn chặt với các ngành khai thác tài nguyên.
Wyoming hiện là bang ít dân nhất nước Mỹ, nhưng kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào các ngành khai khoáng và năng lượng. Năm ngoái, một mỏ đất hiếm mới đã được khởi công tại bang, trong khi một dự án khai thác vàng và đồng cũng đang được lên kế hoạch gần thành phố Cheyenne.
Tuy vậy, ông Hanke cho rằng những lo ngại về việc đồng USD bị thay thế là không thực tế.
“Ý tưởng rằng đồng USD sẽ bị thay thế và thế giới sẽ ‘phi đô la hóa’ hoàn toàn là điều rất khó xảy ra,” ông nói. Ngoài ra, ông cũng chỉ ra rằng vàng có tính thanh khoản thấp hơn so với các công cụ tài chính như trái phiếu hay cổ phiếu - những tài sản thường được các bang sử dụng trong danh mục đầu tư.
“Vàng không phải là một khoản đầu tư theo nghĩa truyền thống mà giống một loại hàng hóa hoặc nơi lưu trữ giá trị,” ông viết. “Nguồn lợi duy nhất từ vàng là bán nó với giá cao hơn so với lúc mua”.
Theo: WSJ
